Verantwoord reizen opnieuw vormgeven

Nu Direct Travel en ATPI een gezamenlijke duurzaamheidsstrategie voor wereldwijde programma’s ontwikkelen, gaat verantwoord reizen verder dan alleen rapportage en wordt het onderdeel van het operationele ontwerp. Pippa Ganderton, Louisa Toure, Matt Esper en Janneke van Aartrijk onderzoeken wat deze verschuiving betekent voor klanten die te maken hebben met strenger toezicht, veranderende regelgeving en groeiende verwachtingen van reizigers.

Er was een tijd dat duurzaam reizen betekende dat er aan het eind van het jaar een CO2-rapportage werd opgesteld.

Die tijd is voorbij.

Binnen wereldwijde programma’s is verantwoord reizen niet langer een neveninitiatief dat stilletjes door duurzaamheidsteams wordt beheerd. Het wordt nu betrokken bij inkoop, governance, financiën, risicobeheer en in toenemende mate bij de verwachtingen van zowel werknemers als investeerders.

Volgens Pippa Ganderton, ATPI Halo Director, is de verandering zowel snel als structureel geweest.

“We hebben een aanzienlijke toename gezien in aanvragen voor gedetailleerde emissierapportages voor reizen en evenementen,” legt ze uit. “En het beperkt zich niet langer tot vliegreizen. Klanten willen inzicht in treinreizen, hotels en autohuur, met een duidelijke methodologie achter de cijfers.”

Veelzeggender is dat organisaties niet langer wachten op verplichtingen. Velen stemmen hun rapportages al één tot twee jaar voor de deadline af op kaders zoals de EU CSRD, wat aangeeft dat reizen stevig binnen de reikwijdte van de zakelijke verantwoordelijkheid valt.

Maar meten alleen is geen vooruitgang.

“Een verbeterde methodologie verandert, of vermindert zelfs, vaak de emissieresultaten, maar geloofwaardigheid komt voort uit wat je met dat inzicht doet.”
Pippa Ganderton

Geavanceerde analyses stellen organisaties nu in staat om toekomstige scenario’s te modelleren, CO2-budgetten of prijsmechanismen te introduceren en reizigers binnen het boekingsproces aan te moedigen om voor opties met een lagere uitstoot te kiezen. Toch blijft voor veel programma’s de kloof tussen ambitie en actie aanzienlijk.

“Er bestaat nog steeds de misvatting dat duurzaam reizen meer kost,” merkt Ganderton op. “In werkelijkheid kunnen een modal shift, zorgvuldige leverancierskeuze en een strenger beleid voor reisklassen de uitstoot verminderen zonder de budgetten te overschrijden.”

De uitdaging is echter niet louter financieel. Het is cultureel.

Van extraatje naar architectuur

Voor Louisa Toure, ATPI Sustainability Officer, is de bepalende verschuiving de manier waarop verantwoordelijkheid in het programma-ontwerp zelf is verankerd.

“CO2-rapportage is routine geworden,” zegt ze. “De moeilijkere taak is het realiseren van daadwerkelijke emissiereducties zonder weerstand op te roepen.”

In het verleden werden duurzame opties gepositioneerd als compromissen: langzamere routes, strenger beleid, ervaren ongemak. Tegelijkertijd zijn de verwachtingen van reizigers rondom welzijn, vermoeidheid en veiligheid scherp gestegen.

“De weg vooruit is om reizen opnieuw in te richten rond betere resultaten voor zowel de reiziger als het bedrijf,” legt Toure uit. “Wanneer duurzaamheid de betrouwbaarheid, veiligheid en het welzijn verbetert, is het geen afweging meer, maar een natuurlijk resultaat van slimmere besluitvorming.”

“Verantwoorde reisprogramma’s respecteren de tijd, gezondheid en veiligheid van werknemers. Kosten- en emissiebesparingen zijn vaak een indirect voordeel van een juiste aanpak.”
Louisa Toure

In de praktijk betekent dit dat operationele betrouwbaarheid prioriteit krijgt boven besparingen op het moment van aankoop, het verminderen van onnodige overstappen, het minimaliseren van het risico op verstoringen en het ontwerpen van schema’s die de productiviteit ondersteunen. Wat bij het afrekenen marginaal duurder lijkt, kan later aanzienlijke verborgen kosten voorkomen.

Wanneer verantwoordelijkheid vanaf het begin is ingebed, in plaats van als een laag over een bestaand kader te worden gelegd, versterkt dit de zorgplicht en creëert het cultureel draagvlak. Beleid voelt ondersteunend aan, niet beperkend.

Leveranciers als mede-architecten

Als programma’s structureel evolueren, moeten de relaties met leveranciers mee evolueren.

“Leveranciers zijn niet iets dat gecorrigeerd moet worden,” zegt Matt Esper, Director of Sustainability & Social Impact bij Direct Travel. “Zij zijn mede-architecten die inkopers van reizen helpen om klimaatverplichtingen te vertalen naar de operationele realiteit.”

Het toezicht is zeker toegenomen. Inkopers verwachten nu transparantie over veiligheidsnormen, ethische prestaties en plannen voor emissiereductie. Maar de volgende fase gaat minder over naleving en meer over afstemming.

“Er zijn meer duurzaamheidsgegevens dan ooit,” merkt Esper op. “De echte vraag is: wat is nuttig voor de besluitvorming, en voor wie?”

Het op schaal direct inbedden van geloofwaardige duurzaamheidsinformatie in boekingsprocessen blijft een van de grootste praktische uitdagingen van de sector. Klanten willen geen losse producten; ze willen oplossingen die binnen hun beleid, contracten en financiële kaders werken.

“Duurzaamheid schaalt niet door ambitie alleen. Het schaalt door afstemming, expertise en economie.”
Matt Esper

Betekenisvolle verandering vindt volgens hem plaats wanneer initiatieven van leveranciers worden geïntegreerd in de programma-infrastructuur, en niet worden verkocht als losse extra’s. Meten creëert bewustzijn. Leveranciers maken verandering mogelijk.

Verantwoorde evenementen: verwachting, geen extraatje

Dezelfde verschuiving is zichtbaar binnen meetings en events.

Voor Janneke van Aartrijk, Sustainable Events Program Manager bij ATPI, zijn verantwoorde evenementen niet langer een onderscheidende factor, ze worden als vanzelfsprekend beschouwd.

“Duurzaamheid is geïntegreerd in de gastervaring,” legt ze uit. “Van het selecteren van rechtstreekse vluchten of de trein waar mogelijk, tot gecertificeerde locaties, verantwoorde catering, afvalvermindering en digitale evenementoplossingen – het is de standaard.”

Klanten vragen nu routinematig om transparante voetafdrukberekeningen en verwachten externe duurzaamheidscertificaten als onderdeel van het RFP-proces. Steeds vaker kijken ze ook naar een positieve lokale impact: culturele betrokkenheid, bijdrage aan de gemeenschap en een meetbare erfenis.

“Verantwoorde evenementen gaan over het leveren van uitzonderlijke ervaringen terwijl er in elke fase bewuste keuzes worden gemaakt en de impact kan worden gekwantificeerd.”
Janneke van Aartrijk

Metingen sturen beslissingen aan voordat contracten worden getekend, op het moment dat locatiekeuze, transportplanning en cateringontwerp de uitstoot wezenlijk kunnen verminderen. Actie begint ook hier vroegtijdig.

Eén systeem, geen afzonderlijke initiatieven

Omdat Direct Travel en ATPI onder een uniform wereldwijd model opereren, wordt dit denken verankerd in governance, leveranciersbetrokkenheid en klantleveringsmodellen.

Consistentie in duurzaamheidsprioriteiten versterkt de invloed op leveranciers. Gedeelde datastandaarden verbeteren de vergelijkbaarheid tussen regio’s. Afstemming van de interne governance zorgt ervoor dat duurzaamheid functioneert als een gecoördineerd systeem – niet als parallelle initiatieven.

“Duurzaam reizen is niet langer theoretisch,” zegt Matt Esper, Director of Sustainability & Social Impact bij Direct Travel. “Het hangt af van organisaties die schaalbare technologie kunnen combineren met een diepgaand begrip van de duurzaamheidsprioriteiten van de klant.”

Uiteindelijk zullen geloofwaardige reisprogramma’s worden gedefinieerd door inzicht in de gehele boekingscyclus, een duidelijke methodologie en herinvesteringsmechanismen zoals CO2-beprijzing of SAF-deelname die intenties vertalen naar structurele actie.

Maar wat misschien nog belangrijker is: ze zullen worden gedefinieerd door vertrouwen.

Vertrouwen van de directie dat programma’s bestand zijn tegen toezicht.
Vertrouwen van werknemers dat het beleid hun welzijn beschermt.
Vertrouwen van belanghebbenden dat toezeggingen geloofwaardig zijn.

Verantwoord reizen gaat verder dan rapportage. Het gaat nu om het ontwerpen van systemen die prestaties, governance en menselijke ervaring verbinden in één samenhangend kader.

En daarmee geeft het stilletjes een nieuwe invulling aan de manier waarop onze sector verantwoordelijkheid verbindt met vooruitgang.